Jak odpowiedzieć na pytanie „Proszę opowiedzieć coś o sobie”
4 min czytania

Wyobraź sobie dwie kandydatki na to samo stanowisko w obsłudze klienta, które w pierwszej minucie słyszą: „Proszę opowiedzieć coś o sobie”.
Pierwsza zaczyna od miejsca, w którym dorastała, przechodzi do studiów, wspomina pracę wakacyjną, potem rok przerwy, potem pierwszą pracę, a dwie minuty później wciąż dzieli ją kilka lat od czegokolwiek, co interesuje rekrutera. Wszystko, co mówi, jest prawdą. Nic z tego nie odpowiada na zadane pytanie, które tak naprawdę brzmi: kim jesteś w pracy, dlaczego pasujesz do tego stanowiska i po co jesteś w tym pokoju?
Druga mówi: „Jestem specjalistką ds. obsługi klienta w firmie programistycznej, gdzie zajmuję się trudniejszymi zgłoszeniami i pomagam szkolić nowe osoby. Wcześniej pracowałam w handlu i tam nauczyłam się zachowywać spokój w kontakcie ze zdenerwowanymi ludźmi. Szukam stanowiska, na którym będę mogła robić to samo przy większym produkcie, a Państwa nacisk na wdrażanie nowych klientów to ta część obsługi, którą lubię najbardziej”. Zajmuje jej to około trzydziestu sekund. Rekruter wie już, czym się zajmuje, skąd to się wzięło i dlaczego chce tej pracy, i ma trzy wątki, które może rozwijać przez resztę godziny.
Różnica nie polega na talencie ani pewności siebie. Polega na strukturze.
Teraźniejszość, przeszłość, przyszłość
Druga odpowiedź ma prosty schemat, który sprawdza się niemal u każdego. Zacznij od teraźniejszości: czym zajmujesz się teraz albo w ostatniej pracy i jedną rzecz, która wychodzi Ci dobrze. Dodaj trochę przeszłości: jedno lub dwa wcześniejsze doświadczenia, które Cię tu doprowadziły i mają znaczenie dla tej pracy, a nie całą swoją historię. Zakończ przyszłością: dlaczego to stanowisko Cię interesuje i jak łączy się z tym, co przed chwilą padło. Całość zmieść maksymalnie w mniej więcej półtorej minuty. Traktuj to jak zwiastun, nie jak film.
To, co trafi do każdej części, zależy od ogłoszenia, więc przeczytaj je ponownie przed przygotowaniem. Znajdź dwa lub trzy najmocniejsze punkty wspólne między potrzebami pracodawcy a Twoim dotychczasowym doświadczeniem i upewnij się, że Twoja odpowiedź dotyka każdego z nich. Jeśli masz wynik, który napawa Cię dumą i pasuje do stanowiska, wspomnij o nim krótko i pozwól, by dopytano o szczegóły. Pomiń to, co nie pomaga: historię osobistą, niezwiązane z tematem prace i cokolwiek negatywnego o byłym pracodawcy. Odrobina osobowości jest mile widziana, na przykład hobby powiązane z pracą, o ile wzmianka jest krótka i na temat.
Schemat dopasowuje się do Twojej sytuacji. Jeśli zmieniasz zawód, zacznij od umiejętności, które da się przenieść, i wyjaśnij zmianę jednym jasnym zdaniem, na przykład: „Od kilku lat uczę i chcę przejść do szkoleń w firmach, bo uwielbiam tłumaczyć różne zagadnienia i tworzyć materiały”. Potem podaj jeden konkretny przykład, który potwierdza ten związek. Jeśli Twoje doświadczenie jest ograniczone, zacznij od tego, co się liczy: nauki, projektów, wolontariatu, pracy na część etatu. Nazwij umiejętność, którą pokazuje każda z tych rzeczy, i powiedz, co przyciągnęło Cię do tej dziedziny. Szczere zainteresowanie poparte jednym prawdziwym przykładem jest znacznie mocniejsze niż przeprosiny za to, czego jeszcze nie ma w Twoim dorobku.
Żeby odpowiedź brzmiała jak Ty, trzeba trochę poćwiczyć. Zapisz trzy części jako krótkie notatki, a nie pełne zdania, potem kilka razy powiedz odpowiedź na głos i zmierz czas. Wytnij wszystko, co się dłuży. Raz nagraj się i posłuchaj, gdzie pojawiają się wypełniacze i w którym momencie gubi się sedno. Nie ucz się jej słowo w słowo: wyrecytowana odpowiedź brzmi sztywno, a zgubienie jednej linijki może Cię całkowicie wytrącić z rytmu, natomiast notatki pozwalają powiedzieć ją za każdym razem trochę inaczej i mimo to trafić w punkt.
Większość typowych błędów bierze się z zapominania, czemu to pytanie służy. Recytowanie CV w kolejności chronologicznej, zaczynanie tak dawno, że przez minutę nie pada nic istotnego, umniejszanie albo przesadne wychwalanie siebie, niełączenie swojej historii z tą pracą, przez co słuchacz musi zgadywać, po co ją usłyszał, albo urwanie wypowiedzi bez puenty: każdy z nich zostawia rekruterowi pracę, którą należało wykonać za niego.
Dostosuj się też do tego, kto słucha. Z przyszłym przełożonym skup się na samej pracy. Z rekruterem na wczesnym etapie mów nieco ogólniej i jasno powiedz, czego szukasz. Przed komisją patrz na wszystkie osoby w pokoju i mów zwięźle. Jeśli ktoś przerwie Ci pytaniem uzupełniającym, przyjmij to dobrze; przerwanie zwykle oznacza zainteresowanie.
Dobra odpowiedź prowokuje pytania, więc bądź w stanie poprzeć każde twierdzenie historią. Jeśli mówisz, że zajmujesz się trudniejszymi zgłoszeniami, miej w zanadrzu jedno konkretne zgłoszenie do opisania. Przed rozmową przejrzyj swoje notatki w trackerze i sprawdź, czy Twoje CV opowiada tę samą historię co Twoja odpowiedź. A jeśli wciąż szukasz stanowisk, do których warto się przygotować, przeszukaj listę ofert albo oferty pracy zdalnej i zacznij od tych, przy których potrafisz sobie wyobrazić, że udzielasz tej odpowiedzi z pewnością siebie.