Zo maak je een beter cv
4 min. leestijd

Een cv heeft één taak: je een gesprek opleveren. Meestal wordt het eerst door software gelezen en daarna vluchtig bekeken door iemand die zich door een stapel andere cv’s werkt, vaak in ruim minder dan een minuut. Dat vraagt niet om een slim ontwerp of grote beweringen. Het vraagt om een document dat in één oogopslag laat zien dat je bij de baan past, en de meeste cv’s schieten daarin tekort, niet omdat de persoon te weinig ervaring heeft, maar omdat die ervaring ergens ondergesneeuwd raakt.
Bouw vanuit een basisversie, niet vanuit een sjabloon
Verzamel alles voordat je aan de opmaak denkt. Schrijf voor elke baan, elk project of elke belangrijke rol op wat je deed, welke tools en methodes je gebruikte, en wat er dankzij jouw werk veranderde. Voeg opleidingen, vrijwilligerswerk en eigen projecten toe. Dit basisdocument mag zo lang zijn als nodig, want je verstuurt het nooit. Het is de voorraad waaruit je put voor elke versie op maat, en het voorkomt dat je bij elke sollicitatie je loopbaan opnieuw uit je geheugen moet opschrijven.
De opbouw van het cv zelf mag saai zijn, in de beste zin van het woord. Voor de meeste functies werkt een eenvoudige volgorde: naam en contactgegevens, een korte samenvatting, werkervaring van nieuw naar oud, opleiding en training, en daarna vaardigheden. Gebruik gewone kopjes, één kolom en een gangbaar lettertype. Tabellen, tekstvakken, afbeeldingen en ongebruikelijke symbolen zien er in een ontwerpprogramma verzorgd uit, maar kunnen wegvallen of door elkaar raken in de software die cv’s leest. Sta je aan het begin van je loopbaan of stap je over naar een ander vakgebied, dan mag je projecten, opleidingen of vaardigheden gerust vóór je werkervaring zetten, zolang dat het materiaal is dat het best bij de baan past.
Schrijf de samenvatting als laatste, als je weet wat je eronder uitlicht. Twee of drie regels moeten zeggen wie je bent, wat voor functie je zoekt, en welke twee of drie sterke punten je geschikt maken, in de eigen termen van de vacature waar die kloppen. Laat zinnen als ‘harde werker en teamplayer’ weg. Iedereen gebruikt ze, dus ze vertellen de lezer niets.
Bewijs wint van beschrijving
De grootste verbetering die de meeste mensen kunnen maken, is taken omzetten in resultaten. Een zwak opsommingspunt noemt een verantwoordelijkheid: ‘Verantwoordelijk voor klantmails.’ Een sterk punt laat actie en resultaat zien: ‘Antwoordsjablonen herschreven en een grote achterstand in klantmails weggewerkt, waardoor klanten minder lang op antwoord wachtten.’ Begin met een werkwoord, zeg wat je deed en eindig met wat er veranderde. Heb je een exact cijfer, gebruik het dan. Heb je dat niet, beschrijf het effect dan eerlijk in woorden, en verzin nooit een getal, want een interviewer gaat vragen waar het vandaan komt.
Geef elke functie een paar sterke punten, met het meest relevante eerst, en laat oudere of minder relevante functies krimpen tot een regel of twee. Leg daarna de hele pagina naast de vacature. Onderstreep wat de werkgever vraagt en zorg dat die behoeften in je eigen woorden terugkomen, overal waar ze echt van toepassing zijn: de beoogde functietitel in je samenvatting, tools genoemd zoals de werkgever ze noemt, methodes beschreven zoals het team ze beschrijft. Door vacatures in het vacatureoverzicht te bekijken, zie je snel hoe werkgevers in jouw vakgebied over hetzelfde werk praten, zodat je hun woordkeuze eerlijk kunt overnemen.
De lengte volgt uit de relevantie. Een of twee pagina’s past bij de meeste mensen. Vraag bij elke regel of die iemand helpt te besluiten met je in gesprek te gaan, en schrap hem als dat niet zo is. Witruimte is geen verspilling; die maakt de rest leesbaar.
Controleer het zoals werkgevers dat doen
Kleine fouten kosten meer dan nodig, dus lees je cv hardop voor en laat het daarna door iemand anders lezen. Controleer of de data consistent zijn, of je telefoonnummer en e-mailadres werken en of eventuele links ergens naartoe leiden dat je verhaal ondersteunt. Sla het op in het formaat waar de werkgever om vraagt, met een duidelijke bestandsnaam, zoals je naam en de functie.
Veel werkgevers halen cv’s door een sollicitatiesysteem voordat iemand ze ziet. De cv-check laat op je eigen apparaat zien hoe gangbare systemen je bestand lezen, en stelt oplossingen voor voor alles wat ze missen. Test precies de versie die je wilt versturen, niet alleen de basisversie, want aanpassen op maat kan zelf opmaakproblemen veroorzaken.
Gaten en overstappen verdienen dezelfde nuchtere aanpak. Een gat in je loopbaan komt veel voor; als een verklaring helpt, geef dan een korte, zoals studie, mantelzorg of gezondheid, en noem alles wat je in die tijd hebt gedaan of geleerd en wat relevant is. Stap je over naar een ander vakgebied, begin dan met wat overdraagbaar is: de vaardigheden en resultaten die direct van toepassing zijn op het nieuwe soort werk. En solliciteer je op twee verschillende soorten banen, maak dan vanuit je basisversie twee versies, die elk beginnen met hun sterkst passende materiaal. Dat kost meer moeite dan één algemeen cv, maar elke versie leest dan alsof hij voor die functie geschreven is, en daar gaat het nu juist om.
Houd het tot slot actueel. Vul de basisversie aan wanneer er iets gebeurt, niet pas wanneer je ineens een cv nodig hebt; een regel die je schrijft in de week dat een project afloopt, is makkelijk en klopt. Een tracker kan vastleggen welke versie je wanneer waarheen hebt gestuurd. En wil je zien hoe je cv het doet naast echte vacatures, doorzoek dan remote vacatures of het volledige vacatureoverzicht en vergelijk het met een paar vacatures die je echt graag zou binnenhalen.