Zo beantwoord je ‘Vertel eens iets over jezelf’
4 min. leestijd

Neem twee kandidaten voor dezelfde supportfunctie, die allebei in de eerste minuut de vraag krijgen: ‘Vertel eens iets over jezelf.’
De eerste begint bij waar ze is opgegroeid, gaat verder met haar opleiding, noemt een vakantiebaan, dan een tussenjaar, dan haar eerste baan, en is twee minuten later nog steeds jaren verwijderd van iets wat de interviewer interesseert. Alles wat ze zegt, klopt. Maar niets ervan beantwoordt de vraag die eigenlijk wordt gesteld: wie ben je op je werk, waarom pas je bij deze baan, en waarom zit je hier?
De tweede zegt: ‘Ik ben klantenservicespecialist bij een softwarebedrijf, waar ik de lastigere tickets afhandel en nieuwe collega’s help inwerken. Daarvoor werkte ik in de detailhandel, en daar heb ik geleerd rustig te blijven bij mensen die van streek zijn. Ik zoek een functie waarin ik dat voor een groter product kan doen, en jullie focus op het onboarden van nieuwe klanten is het deel van klantenservice dat ik het leukst vind.’ Dat duurt ongeveer dertig seconden. De interviewer weet nu wat ze doet, waar dat vandaan komt en waarom ze deze baan wil, en heeft drie draadjes om de rest van het uur aan te trekken.
Het verschil zit niet in talent of zelfvertrouwen. Het zit in de opbouw.
Heden, verleden, toekomst
Het tweede antwoord heeft een eenvoudige vorm die voor bijna iedereen werkt. Begin bij het heden: wat je nu doet, of het laatst deed, en één ding waar je goed in bent. Voeg een beetje verleden toe: een of twee eerdere ervaringen die je hier hebben gebracht en die van belang zijn voor deze baan, niet je hele levensloop. Sluit af met de toekomst: waarom deze functie je interesseert en hoe die aansluit bij wat je net hebt verteld. Houd het geheel op hooguit ongeveer anderhalve minuut. Zie het als de trailer, niet als de film.
Wat er in elk deel komt, hangt af van de vacature, dus lees die opnieuw voordat je je voorbereidt. Zoek de twee of drie sterkste overlappingen tussen wat de werkgever nodig heeft en wat jij hebt gedaan, en zorg dat je antwoord elk daarvan raakt. Heb je een resultaat waar je trots op bent en dat bij de functie past, noem het dan kort en laat ze zelf naar de details vragen. Laat weg wat niet helpt: je persoonlijke levensverhaal, banen die er niets mee te maken hebben en alles wat negatief is over een vorige werkgever. Een beetje persoonlijkheid is welkom, zoals een hobby die aansluit bij het werk, zolang het kort en relevant blijft.
De vorm past zich aan jouw situatie aan. Maak je een carrièreswitch, begin dan met de vaardigheden die je meeneemt en leg de overstap uit in één heldere zin, bijvoorbeeld: ‘Ik geef al een aantal jaren les en wil de overstap maken naar bedrijfstrainingen, omdat ik het heerlijk vind om ideeën uit te leggen en lesmateriaal te maken.’ Geef daarna één concreet voorbeeld dat het verband bewijst. Is je ervaring beperkt, begin dan met wat telt: studie, projecten, vrijwilligerswerk, parttimewerk. Benoem de vaardigheid die elk ervan laat zien en vertel wat je naar het vakgebied trok. Echte interesse, onderbouwd met één echt voorbeeld, is veel sterker dan excuses voor wat je nog niet hebt gedaan.
Het vraagt wat oefening om het als jezelf te laten klinken. Schrijf de drie delen op als korte aantekeningen in plaats van volledige zinnen, zeg het antwoord daarna een paar keer hardop en neem de tijd op. Schrap alles wat het ophoudt. Neem jezelf één keer op en luister naar stopwoordjes en naar het moment waarop de kern verloren gaat. Leer het niet woord voor woord uit je hoofd: een opgezegd antwoord klinkt stijf, en als je één zin kwijt bent, kan dat je helemaal uit je evenwicht brengen, terwijl je het met aantekeningen elke keer iets anders kunt zeggen en het toch goed laat landen.
De meeste gangbare fouten ontstaan doordat je vergeet waar de vraag voor dient. Je cv in chronologische volgorde opdreunen, zo ver terug beginnen dat er een minuut lang niets relevants voorbijkomt, jezelf tekortdoen of te zwaar aanzetten, je verhaal nooit aan deze baan koppelen zodat de luisteraar moet raden waarom je het vertelde, of wegzakken zonder slotpunt: elk daarvan laat de interviewer werk doen dat jij al had moeten doen.
Stem het ook af op wie er luistert. Bij een hiring manager leg je de nadruk op het werk zelf. Bij een recruiter in een vroeg stadium blijf je wat breder en ben je duidelijk over wat je zoekt. Bij een panel kijk je de hele tafel rond en houd je het compact. Onderbreekt iemand je met een vervolgvraag, verwelkom die dan; een onderbreking betekent meestal interesse.
Een goed antwoord lokt vragen uit, dus zorg dat je elke bewering met een verhaal kunt onderbouwen. Heb je gezegd dat je de lastigere tickets afhandelt, houd dan één specifiek ticket paraat om te beschrijven. Lees vóór het gesprek je aantekeningen in de tracker door en controleer of je cv hetzelfde verhaal vertelt als je antwoord. En ben je nog op zoek naar functies om je op voor te bereiden, doorzoek dan het vacatureoverzicht of remote vacatures, en begin bij de functies waarbij je jezelf dit antwoord vol vertrouwen ziet geven.